• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/gurpinardernegi/
Aidat Takip
Anket
Yeni Web Sayfamızı Nasıl Buldunuz?
İşte Van Gölü
Reklam Alanı
Güncel Haberler

Hava Durumu
Anlık
Yarın
17° 17° 12°
Site Haritası

VAN GÜRPINAR İLÇESİ ÇEVRE KÖYLERİ YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ

Keşiş Gölü

Keşiş Gölü; Kuh, Kozan ve Erek Dağı arasındaki vadidedir. Yüzölçümü 4 km2 dir. Urartu Kralı II. Rusa (M.Ö. 685–645) tarafından yaptırılmıştır. 2700 yıldan beri hala çalışmaktadır.

Çok gelişmiş bir mühendislik ürünüdür. Dağ ve yayla turizmi için oldukça elverişli bir ortamdır.  

 

 

Bir diğer adı da Turna Gölü’dür. Eskiden yapay bir gölet durumundayken, bol kaynaklarla beslenerek bugünkü halini aldığı söylenir.

Vanda Urartu Su Tesisleri 

Urartular Türkiyenin doğusunda; Karsın kuzeyinden, Urmiye Gölünün batısından, Ninova ve Malatya arasındaki arazide bulunuyordu. Devletin merkezi Van şehri idi. Bu bölgenin iklim şartları, yazları sıcak, kışları soğuk geçer; Van Gölüne akan dereler yazın kurur. Vanda yıllık ortalama yağış 380 mm, ortalama yıllık buharlaşma ise 1260 mmdir. Kar kalınlığı 40-60 cm arasında değişir. Yıllık ortalama sıcaklık 9 oCdir. Urartular devrinde bu iklim şartlarının çok daha değişik olması ihtimali yoktur. Haziran, Temmuz, Ağustos ve Ekim aylarında bölgeye yağan yağış 36 mmdir. Bu bölgede mahsül alabilmek için sulama yapmanın zorunlu olduğu ise açıktır. Van Gölünün rakımı 1646 m, alanı 3765 km2 dir. Suyu sodyumkarbonatlı olduğu için sulamaya uygun değildir. Vanda Urartular tarafından yapılan su tesisleri, devrinin ileri tekniğinin ürünüdür. Urartuların yüzeysel su kaynaklarından yararlanarak yaptıkları sulama tesislerini 2 bölüme ayırmak mümkündür:

 

 

1- Menua veya Şamram Kanalı ile yapılan sulamalar

 

2- Keşiş Gölü (Rusa Gölü) ve çevresindeki küçük barajlar vasıtasıyla toplanan sularla yapılan sulamalar. I. Sardur M.Ö. 840-830 yılları arasında bugünkü Van (Tuşpa) şehrinin özü olan Van Kalesini kurmuştur. I. Sardurinin oğlu İşpuli ile oğlu Menua, birlikte M.Ö. 825-815 yılları arasında devleti idare ederek kuvvetlendirmişler. Kral Menua M.Ö. 800 yıllarında Menua (Şamram) Kanalını yaptırmış. Menua Kanalının suyu, Engil (Hoşap) Çayının vadisinde bulunan 1760 m kotundaki bir pınardan çıkmaktadır. Bu pınardan alınan su 56 km uzunluğundaki Menua (Şamram) Kanalı vasıtasıyla Vanın güneyindeki ovaya akar. Karstik formasyonlardan çıkan bu pınarın debisi 3-4 m3/san arasında değişir. Kurak mevsimlerde debi 2 m3/sanye kadar düşer. Kanal, Engil Çayının vadisinden 5 km uzaklıktan gelerek batıya yönelir; 25 kmden sonra kuzeye dönerek 56. kmde Van şehrinin güneyindeki araziyi sulayan kanalları besler.  

 

1950-1952 yıllarındaki yapılan bir regülatörle Engil Çayının suyu da bu kanala katılmış, Engil Hidroelektrik Santralının inşaasından sonra kanalın suyu çok artırılmıştır. Dünyada 2795 yılından beri sürekli çalışan kanal yalnız Şamram Kanalıdır. Rusa I, muhtemelen Rusa II, başşehri, Vandan (Tuşpa) hemen kuzeyindeki Toprakkaleye (Rusahinili) taşımıştır. Menua Kanalından gelen sulardan arazinin sulanmasına ise devam edilmiştir. II. Rusa (M.Ö. 680-654) yeni başşehir Rusahinilinin ve civarının su ihtiyacını karşılamak için Vanın doğusunda bulunan 2890 m kotundaki Keşiş Gölünün (Rusa Gölü) suyunu barajlarda kabartarak, büyük miktarda su depolamış ve gölden kaynaklanan dereler üzerinde barajlar (bentler) yaparak, yaz aylarında gerekli suyu sağlamıştır. Gölün hidrolojik bölgesi 100 km3 ve alanı 6 km2 dir. Halen mevcut küçük bentlerle 20 milyon m3 su depolanabilmektedir. Urartu devrinde yapılan bentlerden olan güney bendinin bulunduğu yer bugünkü gölün su seviyesinden 10 m yukarıya kadar kabartıldığını gösterir ki gölde depolanan su miktarı 50 milyon m3 olur. Keşiş Gölünün kuzeybatısındaki bugün DSİ tarafından çalıştırılan yeni bendin eskiden tepe uzunluğunun 350 m olduğu anlaşılmaktadır. Bu bendin suyunun aktığı dere üzerinde diğer Urartu bentlerine benzemeyen Faruk Bendi denen bent vardır. Uzun zamandan beri sol yarısı çatlamış ve ayrılmış olan Faruk Bendinin bu bölümü 1989 yılında çıkan sellerle tamamen sürüklenerek ortadan kalkmıştır. Bölgede Urartuların yaptıkları bentlerin hepsi iki kuru duvar arasında geçirimsiz killi malzeme doldurmak sureti ile inşa edilmiştir. Faruk Bendi ise kgir ağırlık barajı tipindedir. Sulama kapağı hava tarafından yapılan bir giriş yerinden açılır. Bendin yapısı İran bentlerine çok benzer. 1989 yılında yıkılan bölümün altındaki ahşap ızgaradan aldığımız numune üzerinde Almanyada yapılan C14 analizi sonucunda, ahşabın kesildiği yılın yaklaşık 1800 yılı civarında olduğu bulunmuştur. Bu sonuca göre Faruk Bendi, Osmanlı yapısıdır. Keşiş Gölünün (Rusa Gölü) etrafındaki, gölün suyunu kabartmak için yapılan bentlerle, diğer yerlerde yapılan bentlerin hepsi, kuru duvarlar arasında geçirimsiz malzeme doldurmak suretiyle inşa edilmiştir. Bu bentlerden gölün güneyinden çıkan dere üzerinde yapılan bendin suyu Engil Çayına akarken Doni Çayına (Kurubaş Çayı Alaini) çevrilmiştir. Halen Doni Çayı üzerinde bulunan üst bent sağlam, alttaki bendin ise ortası yıkılmıştır. Keşiş Gölünden çıkan her iki derenin de suyu yeni başşehir Toprakkale (Rusahinili) ve civarındaki arazinin sulamasında kullanılmıştır.

 

 

Gerek Menua Kanalından ve gerekse Keşiş Gölünden gelen suların dağıtım kanallarının hangilerinin Urartulardan kaldığı ise bilinmiyor. Keşiş Gölü civarındaki dağda 1891 yılında Belck tarafından bulunan stel, bugün Berlin Müzesindedir. Buradaki yazıda Keşiş Gölü, Rusa Gölü olarak adlandırılmakta, bu gölün etrafında yapılan bentlerde Rusahiniliye (Toprakkale) nasıl su sağlandığı, üzüm, meyve ve sebze bahçelerinin gelen sularla nasıl sulandığı ve Alaininin (Doni Çayının) sularının buralara vermekle beraber Tuşbaya da su verildiği anlatılmaktadır. Vanın 70 km kuzeyinde bulunan Muradiyede de aynı sistemle yapılmış 5 m yüksekliğinde bir bent vardır. Van Gölünün batısındaki Adilcevazda tepe uzunluğu 57 m, genişliği 17 m olan aynı şekilde inşa edilmiş bir Urartu bendi bulunmuştur. Urartuların hakim oldukları bölgelerde yapılan su tesislerinin devrinin en ileri tekniğiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Keşiş Gölü üzerinde su depolamak için yapılanlar, Urartularda iyi bir mühendislik bilgisinin bulunduğunu kanıtlar. Zira eğimi büyük dereler üzerinde yapılacak bentlerde toplanacak sular Keşiş Gölünde toplanan suyun %5inden daha az olacağından bu sistemi seçmek önemli bir aşamadır. Etrafı dağlarla çevrili olan Keşiş Gölünün kuzeyindeki yüksek bir dağdaki kayaya oyulmuş yazıda da, yapılan su tesisleri anlatılır.

 



Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam12
Toplam Ziyaret32466
Facebook Beğenileri
2017 Bayramlaşma
2017 Ramazan Etkinlikleri
Dernek İftar Galeri

 dernek iftar

Reklam
5.Piknik Şöleni
2012 Piknik Şöleni

Tandır Ekmeği
Futbol Turnuvası
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar3.85643.8718
Euro4.54804.5662
Takvim